De Andere Verbeeld / Verbeeld Gevaar

De Andere Verbeeld / Verbeeld Gevaar belicht de beeldvorming over ‘zwarten’, ‘joden’, ‘Turken’, ‘ketters’ en ‘katholieken’ tussen 1450 en 1750. Dit gebeurt aan de hand van voorbeelden uit de Vlaamse en Nederlandse religieuze kunst.

In de 15e, 16e en 17e eeuw had religieuze kunst veel invloed op de manier waarop er gedacht werd over mensen met een andere cultuur of levensbeschouwing. Net zoals de media van vandaag. Daarom is het belangrijk dat populaire media ‘de andere’ op een correcte en veelzijdige manier in beeld brengen, toen én nu. Stereotypes zijn daarbij funest: ze zijn hardnekkig, moeilijk te ontkrachten en kunnen structureel racisme in de hand werken.

Aanleiding

Op zaterdag 10 mei 2008 publiceerde Meryem Kanmaz een artikel in De Standaard, met als titel Heisa over beeld 'Mohamed' in kerk Dendermonde.

In de Turkse Krant Yeniçag was enkele dagen eerder een artikel verschenen met ‘breaking news’ uit  België. Het onderstel van de preekstoel in de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Dendermonde zou de profeet Mohammed afbeelden, vertrappeld door twee engelen. 'Maak een einde aan deze zwijnerij', kopte de Turkse krant op haar voorpagina. Volgens de website The Brussels Journal, waaruit Yeniçag de informatie haalde, gaat het om de profeet Mohammed. Het zou de triomf van het christendom op de islam symboliseren. De Turken waren boos en zagen het als de zoveelste belediging in het rijtje, na de Deense cartoonkwestie, de anti-islamfilm van Geert Wilders en de uitlatingen van paus Benedictus XVI over de profeet.

Wat is er van waar? De houten preekstoel dateert uit 1685. De vormgeving van deze preekstoel hangt waarschijnlijk samen met de context van toen, namelijk het Beleg van Wenen  (1683), waarbij de islamitische Osmanen voor de tweede keer aan de poorten van het christelijke Wenen stonden en ook verslagen werden. De aanhoudende strijd tussen de twee grootmachten - Osmanen en Habsburgers - en de militaire nederlaag van de Osmanen in 1683, vertaalde zich dus naar alle waarschijnlijkheid in deze mooi gebeeldhouwde kansel.

De Andere Verbeeld / Verbeeld Gevaar

In Vlaanderen zijn er meer van dergelijke kunstwerken waarin ‘de andere’ vijandig, negatief of stereotiep wordt voorgesteld. De Andere Verbeeld / Verbeeld Gevaar brengt enkele tientallen kunstwerken in beeld en voorziet ze van een correcte historische context. De kunstwerken werden de voorbije jaren ontsloten d.m.v. een pocketguide, erfgoedroutes en een reizende tentoonstelling. Een verslag van dit boeiend traject vind je op deze website.

De Andere Verbeeld / Verbeeld Gevaar is een erfgoedproject van ORBIT vzw en kwam tot stand dankzij steun van en samenwerking met onze partners: Axcent, CeMIS, CRKC, El Kalima, Erfgoedcel Noorderkempen, Espaces, HUB, KADOC-KU Leuven, MANA, stad Turnhout & TRAM41, Vlaamse Overheid en VVKSO.